Колумна
Во последно време, сè почесто може да се забележи како институции објавуваат сопствени видеа од терен – посети на градилишта, најави за проекти, активности кои се претставуваат како доказ за работа и ангажман. На прв поглед, ова изгледа како чекор напред во транспарентноста: граѓаните добиваат директни информации, без посредници. Но, зад оваа практика се отвораат сериозни прашања.
Она што недостасува во овие видеа не е камерата, туку новинарското прашање.
Кога институцијата сама снима, сама уредува и сама објавува, таа ја има целосната контрола врз приказната. Се гледа тоа што таа сака да се види, се слуша тоа што таа сака да се слушне. Нема простор за дополнително прашање, за сомнеж, за проверка. А токму тоа е суштината на новинарството – да не се прифати информацијата како дадена, туку да се преиспита.
Отсуството на новинари од ваквите настани не е технички детал, туку суштински проблем. Без нив, јавноста добива еднострана слика. Наместо отчетност, се нуди презентација. Наместо дијалог, монолог.
Дополнително загрижува и впечатокот дека не сите медиуми имаат еднаков пристап. Доколку институциите селективно одлучуваат кој ќе биде поканет, а кој не, тоа отвора простор за фаворизирање и контролирање на критиката. Во таква средина, медиумите лесно можат да бидат поделени на „погодни“ и „непогодни“, што е спротивно на основните демократски принципи.
Зошто се случува ова? Една од причините може да биде желбата да се избегнат непријатни прашања и критики. Во време кога граѓаните сè погласно реагираат, контролираниот настап е побезбеден од отворената прес-конференција. Од друга страна, социјалните мрежи овозможуваат директна комуникација, без филтер. Но токму тој „филтер“ – новинарот – е клучен за проверка на информациите.
Ова не значи дека институциите не треба да користат видеа и дигитални канали. Напротив, тоа е нормален дел од современата комуникација. Но тие не смеат да станат замена за медиумите, туку дополнување.
Демократијата не функционира со еднонасочна комуникација. Таа бара прашања, одговори и, понекогаш, непријатна вистина. Без тоа, дури и најдобро снименото видео останува само – добро спакувана приказна
Автор:Снежана Анеска
Фото:Новост
