Собраниската Комисија за политички систем и односи меѓу заедниците денеска ќе го разгледа Годишниот извештај на Агенцијата за заштита на правото на слободен пристап до информациите од јавен карактер за 2025 година. Документот, кој веќе е јавно достапен на веб-страницата на Собранието, нотира сериозни предизвици во транспарентноста на државните и локалните институции.
Клучни бројки од извештајот за 2025 година:
626 вкупно поднесени жалби до Агенцијата во текот на изминатата година.
438 жалби (дури 69,96 отсто) се однесувале директно на непостапување, односно игнорирање на барањата од страна на имателите на информации.
Жалбите биле поднесени или поради целосно молчење на првостепените органи, или поради несоодветни одговори дадени во управни и реални акти.
Причини за слабата транспарентност
Агенцијата во својот извештај оценува дека феноменот „молк на управата“ и понатаму е сериозен проблем во земјата. Како главна причина за ова се посочува ниската свест и неразбирањето на значењето на ова со со закон загарантирано право. Овој дефицит е особено изразен кај дел од раководните структури во институциите на централно и на локално ниво.
План за акција и промена на менталитетот
За да се надмине оваа состојба, Агенцијата заклучува дека е неопходно радикално да се засили активниот ангажман со административните службеници и раководителите. Целта е да се промени застарениот бирократски менталитет, со што појавата на „молк на управата“ постепено би се намалила, а во иднина и целосно би се елиминирала како пракса во македонските институции.
